Hoe snel het kan veranderen

‘Mag ik bij jullie komen als het zo ver is?’

Onze vriendin Kris woont een uurtje bij ons vandaan, een paar bergen verderop. Haar huis ligt in de gevarenzone van de bosbranden. 

‘De vlammen zijn al in Bouleternère’, laat ze even later weten via WhatsApp. ‘Ik hoor de Canadairs vliegen en de as dwarrelt rond.’  

Ik google het dorpje en stel vast dat het vuur in vogelvlucht amper 25 kilometer bij ons vandaan is. De brand heeft de rivier overgestoken.

copyright Méteo Languedoc

We hadden een uurtje eerder bij het passeren van de col een dikke roosgrijze sluier in de vallei zien hangen. Die vage geur van droog gras, als op de heetste en laatste augustusdagen, de lucht die zo droog is dat je neus en je keel verschralen: die brand van op het nieuws wordt zichtbaar, tastbaar, voelbaar.

Een natuurramp is abstract, tot ze plots op je drempel staat, en steeds luider op de deur bonst. De burgemeester van het stadje naast het onze, Amélie-les-Bains, raadt aan om ramen en deuren gesloten te houden. Vrienden uit Céret melden dat hun terras met as is bedekt.

Om halfacht komt de officiële mededeling: 5000 bewoners moeten hun huizen verlaten. Kris is een van hen. Een uur later komt ze bij ons aan, met haar handbagage en die lieve Floki. Boef is verrast dat zijn vriend zo laat nog op bezoek komt. 

‘Hier is de klimaatvluchteling’, zegt ze in haar nuchtere stijl, want humor helpt, zeker in onzekere tijden. We schenken Jägermeister en rode wijn in, en volgen samen het nieuws en de berichten die binnenstromen op onze gsm’s. 

Vooral de extreem lage luchtvochtigheid speelt ons parten, zegt de brandweercommandant op de persconferentie. Acht procent, volgens ons weerstation — nooit zag ik er méér in dan een abstract getal. Het aantal pompiers loopt op tot 1000, en het aantal geëvacueerden tot 10.000, want even later wordt ook de stad Ill-sur-Têt ontruimd. 

De krant spreekt over ‘notre guerre contre le feu’. 

Veel mensen bieden hulp aan. Ik lees hoe vrijwilligers zich inzetten om ouderen uit de woonzorgcentra naar een veiligere plek te brengen, en hoe dierenvrienden de beestjes uit de asielen opvangen. Iemand vraagt naar palen, hooi en elektrische draad om zijn paarden veilig te stellen. Een filmpje toont een man die, met zakken beladen, op zijn paard in de donkere nacht verdwijnt. 

Er is veel dankbaarheid, voor de mensen die hun leven wagen, en woede, voor de mensen die onachtzaam waren. Want 9 op 10 branden ontstaan door mensen. Een van de branden die nu woedden, zou veroorzaakt zijn door een vonk van een slijptol bij wegwerkzaamheden (die nu verboden zijn). Er wordt gefluisterd dat er een paraglider in het spel is bij een andere brand, en natuurlijk is er die eeuwige barbecue en de achteloos weggeworpen sigarettenpeuk. 

Het is de kroniek van een aangekondigd drama: amper drie dagen geleden waarschuwden politie, brandweer en overheid voor de gevaarlijke cocktail van drukte, droogte, tramontane en mistral. En dan breekt het vuur uit. 

Nu is het afwachten.